بارداری خارج از رحم زمانی ایجاد میشود که تخمک بارور شده در محیطی به جز رحم شروع به رشد کند. بارداری خارج از رحم معمولاُ در لولهی فالوپ ایجاد میشود اما در تخمدان و یا سایر قسمتهای شکم نیز ممکن است ایجاد شود. این مشکل به عنوان یک اورژانس پزشکی نیاز به درمان فوری دارد. در این مقاله قصد داریم تمام موارد را مورد بررسی قرار دهیم. همراه ما باشید.
بارداری خارج از رحم چیست؟
بارداری طبیعی در داخل رحم شروع میشود. اسپرم معمولاُ در لولهی فالوپ با تخمک لقاح پیدا میکند، تخمک بارور شده از لولهی فالوپ به سمت دیوارهی رحم حرکت میکند و در دیوارهی رحم لانه گزینی مینماید و رشد جنین آغاز میشود.
اما در بارداری خارج از رحم، تخمک بارور شده در همان لولهی فالوپ باقی میماند. رحم همزمان با رشد جنین میتواند بزرگتر شود اما لولهی فالوپ قابلیت بزرگ شدن و ایجاد فضای مناسب برای رشد جنین را ندارد. بارداری خارج از رحم نمیتواند به رشد خود ادامه دهد و جنین سالمی را ایجاد کند بنابراین باید هرچه زودتر خاتمه پیدا کند. یک الی دو مورد از هر صد بارداری ممکن است بارداری خارج از رحم باشد.
زایمان توسط دکتر رضوی
علت بارداری خارج از رحم چیست؟
در اغلب موارد هیچ دلیلی برای بارداری خارج از رحم یافت نمیشود اما برخی از دلایلی که میتوانند موجب بارداری خارج از رحم شوند عبارتند از:
- باروری به روش لقاح آزمایشگاهی یا آی وی اف
- سابقهی عفونت لگن
- خانمهایی که به دلیل عفونت و یا جراحی دچار آسیب در لولههای فالوپ هستند
- حاملگی خارج از رحم در گذشته
- انجام جراحیهای قبلی در ناحیهی شکم مانند سزارین، کیست تخمدان و یا آپاندیس
- بارداری در خانمهایی که آی یو دی و یا قرص پروژسترون استفاده میکنند.
عوامل خطر حاملگی خارج از رحم
برخی از عوامل خطری که احتمال بارداری خارج از رحم را افزایش میدهد عبارتند از:
- خانمهایی که بالای 35 سالگی باردار میشوند.
- خانمهایی که سیگار میکشند.
- سابقهی ناباروری در گذشته و استفاده از روشهای بارداری
درمان بارداری خارج از رحم
درمان باردرای خارج از رحم پیش از ایجاد عوارض شدید باید انجام شود. تاخیر در درمان گاهی میتواند منجر به مرگ مادر شود. با توجه به شرایط بیمار سه روش برای درمان وجود دارد:
1. جراحی
در صورتی که علائم خونریزی داخلی وجود داشته باشد و جان بیمار در خطر باشد روش جراحی به عنوان یک گزینهی اورژانسی توصیه میشود.
جراحی در اغلب موارد با روش لاپاراسکوپی و تحت بیهوشی عمومی انجام میشود. در این جراحی ابتدا یک برش کوچک روی شکم ایجاد میشود، با استفاده از یک دوربین کوچک اندامهای داخلی بررسی میشود و محل حاملگی خارج از رحم شناسایی میشود. گاهی اوقات پس از خارج ساختن محتویات حاملگی خارج از رحم لازم است تا بخشی از لوله فالوپ و یا تمام آن برای کنترل خونریزی خارج شود. در برخی از بیماران باید جراحی به روش باز انجام شود تا جراح بتواند دید واضحتری داشته باشد. جراحی باز با برش بزرگتر انجام میشود که نیاز به دوران نقاهت طولانیتری دارد.
بیشتر بخوانید: تکان خوردن جنین
2. استفاده از دارو
در صورتی که احتمال پارگی لوله فالوپ و خونریزی داخلی کم باشد، از داروهایی برای جلوگیری از پیشرفت بارداری و سقط جنین استفاده میشود. استفاده از دارو برای خاتمهی بارداری تنها در مواردی که جنین رشد اندکی داشته باشد و نشانهای از خونریزی داخلی وجود نداشته باشد پیشنهاد میشود. تزریقهایی که برای پایان بارداری انجام میشود همیشه با موفقیت همراه نیست و گاهی اوقات نیاز به درمانهای متعدد وجود دارد. در صورتی که استفاده از دارو برای پایان بارداری موفقیت آمیز نباشد روش جراحی انجام خواهد شد. هنگام مصرف داروهایی که برای خاتمهی بارداری مصرف میکنید باید به این نکات توجه داشته باشید:
– مصرف این داروها در هنگام شیردهی مورد تائید قرار نگرفته است.
– سه الی چهار ماه پس از مصرف این داروها نباید باردار شوید.
– در صورتی که دچار بیماریهای مزمن هستید به بهترین متخصص زنان اطلاع دهید.
– پیش از مصرف دارو ابتدا آزمایش خون باید انجام شود و عملکرد کبد مورد بررسی قرار بگیرد.
– پس از درمان نیز باید آزمایش خون و معاینات بیشتری انجام شود.
3. انتظار و مراقبت
گاهی اوقات بارداری که در خارج از رحم شروع شود به مرور کوچک و سقط میشود. بنابراین در برخی موارد ممکن است به شما پیشنهاد شود که چند روز صبر کنید تا نتایج بارداری خارج از رحم مشخص شود. در صورتی که شدت درد کاهش بیابد، در سونوگرافی نتایج مشکوک دیده نشود و سطح هورمونهای بارداری کاهش پیدا کند یعنی به احتمال زیاد بارداری خاتمه یافته و نیازی به درمانهای بیشتر نیست.
جهت اطمینان از اینکه هیچ گونه بافت حاصل از بارداری در لولهی فالوپ و یا سایر قسمتها باقی نمانده و احتمال خونریزی داخلی وجود ندارد لازم است تا چند هفته تحت مراقبت قرار داشته باشید.
به طور کلی باید توجه داشته باشیم که رعایت مراقبتهای دوران بارداری از اهمیت ویژه برخوردار است و نباید به هیچ عنوان از آن غافل شد.
عوارض بارداری خارج از رحم
در صورتی که درمان مناسب صورت نگیرد، رشد جنین در لولهی فالوپ میتواند منجر به پارگی لولهی فالوپ و خونریزیهای شدید داخلی شود. در این موارد اگر جراحی فوری انجام نشود ممکن است جان مادر به خطر بیفتد. بیشتر خانمها که بارداری خارج از رحم داشته باشند میتوانند در آینده باردار شوند. اگر یکی از لولههای فالوپ برداشته شود با اینکه احتمال بارداری کاهش مییابد اما همچنان شانس بسیاری برای بارداری در آینده وجود خواهد داشت.
نتیجهگیری
بارداری خارج از رحم یکی از مواردی است که نگرانیهای بسیاری را برای بانوان رقم میزند. در این مقاله تمام موارد لازم و ضروری را در این زمینه مورد بررسی قرار دادیم.