لاپاراسکوپی هیسترکتومی یکی از روشهای پیشرفته جراحی است که برای برداشتن رحم با استفاده از تکنیکهای کمتهاجمی انجام میشود. این روش، جایگزینی مدرن و کمتر تهاجمی برای هیسترکتومی سنتی به شمار میآید و با استفاده از دوربین لاپاراسکوپ و ابزارهای جراحی کوچک از طریق برشهای کوچک در شکم صورت میگیرد. لاپاراسکوپی هیسترکتومی به دلیل داشتن مزایایی همچون کاهش درد بعد از عمل، کاهش دوره بهبودی، و کاهش خطر عفونت، به یکی از گزینههای محبوب در میان زنان و پزشکان تبدیل شده است. در این مقاله، به بررسی فرآیند لاپاراسکوپی هیسترکتومی، مزایا، معایب و نکات مهم قبل و بعد از عمل خواهیم پرداخت.
ویدئوی جراحی لاپاراسکوپی هیسترکتومی که توسط دکتر مریم رضوی انجام شده است را مشاهده کنید:
هیسترکتومی بدون یک قطره خونریزی
لاپاراسکوپی هیسترکتومی چیست؟
لاپاراسکوپی هیسترکتومی یکی از روشهای پیشرفته جراحی برای برداشتن رحم است که با استفاده از تکنیکهای کمتهاجمی انجام میشود. در این روش، به جای برشهای بزرگ در ناحیه شکم، چند برش کوچک ایجاد میشود و جراح با کمک یک دوربین کوچک به نام لاپاراسکوپ و ابزارهای مخصوص، عمل جراحی را انجام میدهد. دوربین لاپاراسکوپ تصاویری از داخل شکم به مانیتور منتقل میکند و جراح میتواند با دقت بالا و کمترین آسیب به بافتهای اطراف، رحم را بردارد.
لاپاراسکوپی هیسترکتومی به دلایلی مانند فیبرومهای رحمی، اندومتریوز، خونریزیهای غیرطبیعی و سایر مشکلات رحمی انجام میشود. این روش به دلیل مزایایی مانند کاهش درد پس از عمل، کوتاهتر بودن زمان بهبودی، و کاهش خطر عفونت و عوارض پس از جراحی، به یکی از گزینههای رایج برای درمان مشکلات رحمی تبدیل شده است.
برای انجام این عمل می توانید با دکتر مریم رضوی، بهترین متخصص زنان در زاهدان و فلوشیپ فوق تخصصی لاپاراسکوپی پیشرفته و هیستروسکوپی تماس گرفته و مشاوره بگیرید.
دلایل انجام لاپاراسکوپی هیسترکتومی
لاپاراسکوپی هیسترکتومی برای درمان برخی مشکلات و بیماریهای رحمی که به درمانهای دیگر پاسخ نمیدهند، انجام میشود. از دلایل رایج انجام این عمل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
فیبرومهای رحمی
فیبرومها یا تومورهای غیرسرطانی رحم یکی از شایعترین دلایل انجام هیسترکتومی هستند. اگر فیبرومها علائم شدیدی مانند خونریزیهای غیرطبیعی، درد یا فشار در ناحیه شکم ایجاد کنند و درمانهای دیگر مانند دارو یا روشهای کمتهاجمی مؤثر نباشند، جراحی رحم ممکن است توصیه شود.
اندومتریوز
اندومتریوز یک بیماری است که در آن بافت مشابه با بافت پوششی رحم (اندومتر) خارج از رحم رشد میکند و میتواند باعث درد شدید، خونریزی غیرطبیعی و مشکلات باروری شود. در موارد شدید اندومتریوز که درمانهای دارویی یا جراحیهای کمتر تهاجمی موثر نباشند، هیسترکتومی ممکن است بهترین گزینه باشد.
سرطان رحم یا سرویکس
در مواردی که سرطان رحم یا سرویکس (دهانه رحم) تشخیص داده شود، برداشتن رحم از جمله درمانهای اصلی است. لاپاراسکوپی هیسترکتومی میتواند به عنوان روشی کمتهاجمی برای برداشتن رحم در مراحل اولیه این سرطانها انجام شود.
خونریزیهای غیرطبیعی رحمی
خونریزیهای شدید و غیرطبیعی که به داروها یا سایر درمانهای غیرجراحی پاسخ نمیدهند، یکی دیگر از دلایل انجام هیسترکتومی است. این مشکل میتواند باعث کمخونی، درد و ناراحتی شود.
افتادگی رحم (پروساپ) و مشکلات ناشی از آن
در برخی موارد، رحم به دلیل ضعف عضلات و بافتهای حمایتی دچار افتادگی میشود. این وضعیت ممکن است باعث درد، مشکلات ادراری یا مشکلات جنسی شود. در موارد شدید، هیسترکتومی میتواند راهحل مناسبی باشد.
بیماریهای التهابی لگن (PID)
بیماریهای التهابی لگن میتوانند باعث آسیب به رحم و دیگر ارگانهای تناسلی زنانه شوند. در صورتی که این بیماریها منجر به عفونت مزمن و آسیب به رحم شوند، هیسترکتومی ممکن است برای جلوگیری از عوارض بیشتر ضروری باشد.
این دلایل زمانی مطرح میشوند که روشهای غیرجراحی یا درمانهای دارویی نتوانند مشکلات رحمی را کنترل کنند و پزشک تصمیم میگیرد که بهترین گزینه برای بیمار، برداشتن رحم باشد. در این شرایط، لاپاراسکوپی هیسترکتومی به عنوان روشی کمتهاجمی و با مزایای زیاد به کار میرود.
بیشتر بخوانید: بارداری بعد از لاپاراسکوپی

لاپاراسکوپی هیسترکتومی چگونه انجام می شود؟
لاپاراسکوپی هیسترکتومی یک روش جراحی کمتهاجمی است که برای برداشتن رحم انجام میشود. این روش با استفاده از برشهای کوچک و ابزارهای خاص انجام میشود و به جای استفاده از یک برش بزرگ در شکم، جراح از طریق چند برش کوچک، رحم را برداشته و مشکلات آن را حل میکند. مراحل انجام لاپاراسکوپی هیسترکتومی به شرح زیر است:
- بیهوشی عمومی یا بیحسی موضعی
ابتدا بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار میگیرد، به طوری که او در طول عمل بیهوش باشد و هیچ دردی احساس نکند. در برخی موارد، بسته به وضعیت بیمار و نظر پزشک، از بیحسی منطقهای نیز استفاده میشود. - ایجاد برشهای کوچک در شکم
جراح چند برش کوچک (معمولاً 3 تا 4 برش) در ناحیه شکم و زیر ناف ایجاد میکند. یکی از این برشها برای وارد کردن دوربین لاپاراسکوپ است که به جراح امکان میدهد تا داخل شکم را مشاهده کند. - وارد کردن لاپاراسکوپ و ابزارهای جراحی
از طریق یکی از برشها، یک دوربین لاپاراسکوپ کوچک وارد شکم میشود. این دوربین تصاویر داخل بدن را به مانیتور منتقل میکند، که به جراح کمک میکند تا با دقت بالا، رحم و دیگر ارگانها را مشاهده کند. سایر ابزارهای جراحی نیز از طریق برشهای کوچک وارد شکم میشوند. - نفوذ گاز کربن دیاکسید به شکم
برای اینکه جراح بتواند بهتر به ارگانهای داخلی دسترسی پیدا کند، معمولاً گاز کربن دیاکسید به داخل شکم وارد میشود تا فضای لازم برای جراحی ایجاد گردد. این گاز هیچ آسیبی به بدن نمیزند و بعد از جراحی به طور طبیعی از بدن خارج میشود. - برداشتن رحم
جراح پس از مشاهده و ارزیابی رحم و ساختارهای اطراف آن، اقدام به برداشتن رحم میکند. این عمل به دقت انجام میشود تا به ارگانهای دیگر مانند مثانه، رودهها و مجاری ادراری آسیب نرسد. در برخی موارد، برداشتن تخمدانها یا لولههای فالوپ نیز ممکن است لازم باشد. - بستن برشها و خاتمه جراحی
پس از برداشتن رحم، برشها با استفاده از بخیههای مخصوص بسته میشوند. در این مرحله، جراح وضعیت بیمار را ارزیابی کرده و هرگونه خونریزی یا مشکل احتمالی را کنترل میکند. - انتقال بیمار به اتاق ریکاوری
بعد از اتمام جراحی، بیمار به اتاق ریکاوری منتقل میشود تا به طور کامل از اثرات بیهوشی بیدار شود و تحت مراقبت قرار گیرد.
این روش نسبت به هیسترکتومی سنتی که نیاز به برشهای بزرگ دارد، مزایای زیادی دارد، از جمله کاهش مدت زمان بستری در بیمارستان، کوتاهتر بودن زمان بهبودی، کاهش درد و خطر عفونت، و بهبود سریعتر عملکرد روزمره بیمار.
بیشتر بخوانید: لاپاراسکوپی فیبروم رحم
مراقبت های قبل و بعد لاپاراسکوپی هیسترکتومی
مراقبتهای قبل و بعد از لاپاراسکوپی هیسترکتومی برای اطمینان از موفقیت عمل جراحی و بهبودی سریعتر بیمار بسیار اهمیت دارند. در اینجا به برخی از مراقبتهای ضروری قبل و بعد از جراحی اشاره میکنیم:
مراقبتهای قبل از لاپاراسکوپی هیسترکتومی:
- مشاوره پزشکی: قبل از عمل، بیمار باید با پزشک جراح مشاوره کامل داشته باشد. در این جلسه، پزشک وضعیت سلامت عمومی بیمار را بررسی کرده و از او درباره تاریخچه پزشکی، داروهایی که مصرف میکند، حساسیتها و مشکلات سلامتی دیگر سوال میکند.
- آزمایشهای پزشکی: بیمار ممکن است نیاز به انجام برخی آزمایشها مانند آزمایش خون، آزمایش ادرار، رادیوگرافی، یا سونوگرافی داشته باشد تا اطمینان حاصل شود که عمل جراحی برای او بیخطر است.
- قطع مصرف داروهای خاص: برخی داروها مانند داروهای ضدانعقاد (رقیقکننده خون) باید قبل از عمل قطع شوند. پزشک به بیمار اطلاع میدهد که چه داروهایی باید متوقف شوند و چه داروهایی باید ادامه یابند.
- نوشیدن مایعات و غذا: معمولا بیمار باید از شب قبل از جراحی، مصرف غذا و نوشیدنی را قطع کند تا خطر استفراغ در حین بیهوشی کاهش یابد. پزشک به بیمار زمان دقیق قطع غذا و نوشیدنی را اطلاع میدهد.
- آمادگی روحی و روانی: از آنجا که جراحی ممکن است برای برخی افراد استرسزا باشد، بیمار باید از نظر روحی آمادگی لازم را داشته باشد. مشاوره روانشناسی و حمایتهای روحی قبل از عمل میتواند به کاهش اضطراب کمک کند.
- بیشتر بخوانید: ممنوعیت های دوران بارداری
مراقبتهای بعد از لاپاراسکوپی هیسترکتومی:
- استراحت کافی: پس از عمل، بیمار باید به میزان کافی استراحت کند و از فعالیتهای سنگین خودداری کند. مدت زمان بستری بستگی به وضعیت بیمار دارد و معمولاً بین یک تا دو روز است.
- مدیریت درد: ممکن است بیمار در روزهای اول بعد از عمل درد یا ناراحتی احساس کند. پزشک معمولاً داروهای مسکن مناسب تجویز میکند تا درد کنترل شود. برای کاهش درد و تورم، استفاده از کمپرس یخ در ناحیه جراحی نیز مفید است.
- رعایت مراقبتهای جراحی: محلهای برش باید به دقت مراقبت شوند تا از عفونت جلوگیری شود. بیمار باید از شستن محل جراحی تا زمانی که جراح توصیه میکند خودداری کرده و از هرگونه دست زدن به محل جراحی جلوگیری کند.
- مراقبت از محل برشها: برشهای کوچک ایجاد شده در شکم باید خشک و تمیز نگه داشته شوند. پزشک به بیمار نحوه تعویض بانداژ و زمان لازم برای شستشو و تمیز کردن برشها را توضیح میدهد.
- پرهیز از فعالیتهای سنگین: بیمار باید حداقل برای چند هفته از انجام فعالیتهای سنگین مانند بلند کردن اجسام سنگین، ورزشهای شدید، یا کارهای فیزیکی سنگین خودداری کند.
- رژیم غذایی مناسب: برای تسریع در بهبودی و جلوگیری از یبوست، بیمار باید یک رژیم غذایی متعادل و غنی از فیبر داشته باشد. مصرف مایعات کافی و غذاهای سبک در روزهای اول بعد از عمل مهم است.
- بازگشت به فعالیتهای روزمره: بیمار معمولاً میتواند بعد از 4 تا 6 هفته به تدریج به فعالیتهای روزمره خود بازگردد. با این حال، لازم است بیمار با جراح خود مشورت کند تا از زمان دقیق بازگشت به فعالیتهای عادی آگاه شود.
- معاینههای پیگیری: بیمار باید پس از جراحی به پزشک مراجعه کند تا وضعیت بهبودی خود را بررسی کند و از عدم وجود عفونت یا مشکل خاصی اطمینان حاصل کند.
در صورت بروز علائمی مانند تب، خونریزی شدید، درد غیرقابل کنترل یا تورم در ناحیه جراحی، بیمار باید فوراً به پزشک مراجعه کند. مراقبتهای روانی پس از جراحی نیز مهم است؛ تغییرات هورمونی پس از برداشتن رحم ممکن است برخی اثرات روحی و روانی به دنبال داشته باشد که باید تحت نظارت پزشک قرار گیرد. با رعایت دقیق مراقبتهای قبل و بعد از جراحی، بیمار میتواند بهبودی سریعتری داشته باشد و به زندگی روزمره خود بازگردد.
نتیجه گیری
لاپاراسکوپی هیسترکتومی به عنوان یک روش جراحی کمتهاجمی، گزینهای مؤثر و ایمن برای درمان مشکلات رحمی است. این روش با استفاده از برشهای کوچک و ابزارهای تخصصی، امکان برداشتن رحم را بدون نیاز به برشهای بزرگ فراهم میکند و مزایای زیادی همچون کاهش درد پس از عمل، زمان بهبودی کوتاهتر، و کاهش خطر عفونت را به همراه دارد. لاپاراسکوپی هیسترکتومی به ویژه در مواردی مانند فیبرومهای رحمی، اندومتریوز، خونریزیهای غیرطبیعی و سرطان رحم، یک انتخاب مناسب است. با توجه به مزایای فراوان این روش، بسیاری از بیماران میتوانند با اطمینان خاطر این جراحی را به عنوان یک درمان مؤثر و کمتهاجمی برای مشکلات رحمی خود در نظر بگیرند.